Thứ tư, 30/11/2022, 14:59
TRÁCH NHIỆM - HIỆU QUẢ - NIỀM TIN - PHÁT TRIỂN

Trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ: Hiểu rõ để phân biệt

 

Trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ là một trong những băn khoăn lớn của rất nhiều người sau khi xem xét giữa các đặc điểm của cả hai. Thực tế tự kỷ là một hội chứng trong khi chậm nói chỉ là một triệu chứng bất thường cần được chú ý, không phải là bệnh. Do đó cần phân biệt rõ hai tình trạng này để có hướng cải thiện và khắc phục kịp thời. 

Trẻ chậm nói liệu có phải bị tự kỷ?

Trẻ khi không đáp ứng được các cột mốc phát triển tự nhiên về ngôn ngữ, chẳng hạn như 6 tháng tuổi vẫn chưa ê a, 1 tuổi vẫn chưa nói được từ đơn, 2 tuổi vẫn chưa nói được từ ghép sẽ được chẩn đoán là trẻ chậm nói. Trẻ không thể dùng lời nói để biểu đạt được các nhu cầu cá nhân và cũng không hiểu người khác nói gì hoặc nói một cách lộn xộn, thiếu logic nên cha mẹ không hiểu con muốn gì.

Không ít người đánh đồng trẻ chậm nói là tự kỷ tuy nhiên điều này không hoàn toàn chính xác 

Thống kê cho thấy tỷ lệ trẻ chậm nói trong những năm gần đây đang có xu hướng tăng cao hơn vì rất nhiều nguyên nhân. Trẻ bị chậm nói thường chậm phát triển các kỹ năng cơ bản do không hiểu được chỉ dẫn, lời nói từ cha mẹ. Đồng thời một vấn đề cũng được nhiều người đặt ra chính là trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ hay không. 

Để hiểu rõ điều này, trước tiên cần hiểu rằng tự kỷ là một hội chứng rối loạn phát triển thần kinh được biểu hiện bằng sự thiếu hụt về mặt nhận thức, ngôn ngữ và có các hành vi lặp lại rập khuôn. Chậm nói cũng là biểu hiện có mặt ở hầu như tất cả các trẻ tự kỷ. Vậy liệu trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ?

Thực tế cần phân biệt rõ ràng, tự kỷ là một hội chứng không thể điều trị khỏi trong khi đó, chậm nói chỉ là một tình trạng bất thường, có thể chỉ là tạm thời và có thể điều trị khỏi được. Rõ ràng, xét về mặt khái niệm đây đã hoàn toàn là hai vấn đề riêng biệt, không thể gộp làm một.

Trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ cũng cần xét đến các nguyên nhân gây ra tình trạng này. Theo các chuyên gia, có rất nhiều nguyên nhân khiến quá trình phát triển ngôn ngữ chậm hơn bình thường như do bệnh lý tai - mũi - họng ( sứt môi, viêm tai, dính thắng lưỡi, điếc); tổn thương não; trẻ thiếu sự quan tâm của cha mẹ; trẻ không được tương tác trực tiếp..

Đặc trưng của tự kỷ cũng là chậm nói do các rối loạn thần kinh khiến các cơ quan trong não bộ không thể phối hợp với nhau ăn ý với nhau dẫn tới những hạn chế trong việc nhận thức, ngôn ngữ. Trẻ tự kỷ chậm nói không hiểu được các từ ngữ cơ bản, vốn từ hạn hẹp, đồng thời bản thân con cũng không muốn giao tiếp nếu không hứng thú.

Trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ thì đáp án là không phải tất cả các trường hợp đều như vậy. Như đã nói, trẻ chậm nói hoàn toàn có thể được khắc phục theo thời gian, trẻ có thể hòa nhập và phát triển ngôn ngữ như bình thường nếu được điều trị đúng cách. Trong khi đó trẻ tự kỷ ngay cả khi điều trị vẫn chỉ khắc phục được phần nào các vấn đề trong giao tiếp, vốn ngôn ngữ và khả năng tương tác xã hội vẫn rất hạn chế. 

Rất nhiều người thường nhầm lẫn, cho rằng trẻ chậm nói chính là trẻ tự kỷ, đặc biệt nếu thấy con có các biểu hiện thờ ơ, trẻ thích chơi một mình.Hướng điều trị của chậm nói cần phụ thuộc vào nguyên nhân nên nếu thực hiện không đúng cách có thể khiến tình trạng trẻ chậm phát triển ngôn ngữ càng tăng lên. 

Nói chung, chậm nói là dấu hiệu của tự kỷ nhưng không phải trẻ chậm nói chắc chắn mắc chứng tự kỷ.  Để xác định trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ hay không còn liên quan đến rất nhiều yếu tố và cần được các bác sĩ, chuyên gia chẩn đoán mới có thể chính xác nhất. 

Làm thế nào nào để phân biệt trẻ chậm nói và tự kỷ qua triệu chứng?

Mặc dù hầu hết trẻ chậm nói hay tự kỷ đều có một số đặc điểm giống nhau do con không thể hiểu ngôn ngữ của người khác nên có thể gặp hạn chế trong các hành vi, kỹ năng cơ bản, tuy nhiên thường được biểu hiện ở mức độ khác nhau. Thông qua các hành vi, triệu chứng này phụ huynh cũng có thể phân biệt trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ hay không.

Có thể phân biệt trẻ chậm nói và tự kỷ qua rất nhiều đặc điểm khác biệt hoàn toàn 

 

Một số đặc điểm phân biệt giữa chậm nói đơn thuần và tự kỷ như sau

 

Trẻ chậm nói đơn thuần 

Trẻ chậm nói 

- Vẫn có phản ứng chú ý với tiếng động, tiếng nói chuyện, vẫn quay đầu khi khi được người khác gọi tên, đây cũng là đặc điểm phổ biến để phân biệt  trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ

- Vẫn có thể nói tuy nhiên chậm hơn các bạn đồng trang lứa

- Trước 18 tháng thích dùng hành động để biểu đạt ý muốn hơn là dùng ngôn ngữ

- Có thể bắt chước theo một số hành động, âm thanh 

- Vẫn có thể hiểu lời nói của cha mẹ, người thân nếu sử dụng các từ ngữ cơ bản 

- Có thể hiểu được biểu cảm trên khuôn mặt người khác

- Ánh mắt linh hoạt,  vẫn có thể giao tiếp bằng mắt

- Vẫn muốn kết bạn, buồn khi không có ai chơi 

- Nói lặp đi lặp lại những lời vô nghĩa, không biết sử dụng hoặc dùng các đại từ nhân xưng sai cách 

- Có thể bổ sung ngôn ngữ theo thời gian (do con vẫn phát triển nhận thức bình thường) nếu cha mẹ thường nói chuyện với con 

- Khó khăn để hiểu các yêu cầu đơn giản tuy nhiên nếu được hướng dẫn vẫn có thể hiểu

- Vẫn có hứng thú khi tiếp xúc với những người xung quanh 

- Thiếu hụt về ngôn ngữ hoàn toàn được khắc phục, trẻ có thể có vốn từ đa dạng như những đứa trẻ bình thường khi được điều trị đúng cách 

- Thờ ơ, không chú ý, không quay đầu khi được gọi tên

- Không biểu hiện về lời nói và ngôn ngữ như các giai đoạn phát triển bình thường, không nói nếu không phải chủ đề có hứng thú

- Thường la hét, khóc lóc, ăn vạ để đạt được mong muốn, không có nhu cầu dùng ngôn ngữ

- Không biết bắt chước

- Không hiểu người khác muốn nói gì 

- Không hiểu được biểu cảm trên mặt, tránh giao tiếp bằng mắt, thiếu đi sự đồng cảm 

- Ánh mắt không linh hoạt, thờ ơ, khó tập trung 

- Xác định trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ qua nhu cầu kết bạn của con bởi trẻ tự kỷ có xu hướng thích chơi một mình và hầu như không có nhu cầu kết bạn 

- Không có nhu cầu nói chuyện trừ khi cần thiết, 50% trẻ tự kỷ cũng không có ngôn ngữ

- Gặp khó khăn trong việc bổ sung ngôn ngữ, thường mất rất nhiều thời gian và cần có các biện pháp giáo dục chuyên môn mới có hiệu quả

- Không hiểu các yêu cầu đơn giản hoặc phải mất rất nhiều thời gian để thực hiện 

- Có xu hướng thích tiếp xúc với đồ vật hơn là con người 

- Thiếu hụt ngôn ngữ chỉ có có thể khắc phục được một phần, cần phải sử dụng các từ ngữ cơ bản, đơn giản, nói ngắn gọn thì người tự kỷ mới có thể hiểu, ngay cả khi đi đã điều trị 

Ngoài ra, trẻ tự kỷ cũng có rất nhiều các đặc điểm, hành vi bất thường mà trẻ chậm nói không có, điều này cũng giúp ích rất nhiều trọng việc phân biệt. Bao gồm

  • Lặp đi lặp lại các hành vi vô nghĩa, chẳng hạn liên tục vỗ tay, xoay vòng tròn, hứng thú với những thứ có hình tròn

  • Đi nhón gót chân cũng là đặc biệt dễ dàng giúp phân biệt trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ

  • Dễ dị ứng với thức ăn hơn bình thường, đặc biệt là các thực phẩm có sữa bò hay thực phẩm có chứa  gluten, casein, carbohydrate 

  • Nhạy cảm quá mức với ảnh sáng, âm thanh hay màu sắc. Chẳng hạn trẻ có thể nghe rõ thấy tiếng ấm nước sôi, tiếng mở cửa dù cách đó vài cây số, điều này thường khiến con rất khó chịu

  • Dễ bị kích động hoặc trẻ tự làm đau mình khi cảm thấy khó chịu, các nhu cầu của bản thân không được đáp ứng 

  • Không thích việc đổi mới, phản ứng quá mức khi phải thay đổi một điều gì đó quen thuộc

  • Với nhóm trẻ tự kỷ chức năng cao có thể có sự vượt trội về một khả năng nào đó, chẳng hạn như trí nhớ, tính toán hay hội họa khiến nhiều phụ huynh nhầm tưởng con mình là thần đồng 

Cần làm gì khi phát hiện con có biểu hiện chậm nói, tự kỷ?

Dù trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ hay không thì rõ ràng đây cũng là dấu hiệu cực kỳ không tốt liên quan đến sự phát triển của trẻ. Phụ huynh khi phát hiện thấy con có sự phát triển bất thường so với cột mốc tự nhiên hay các bạn bè đồng trang lứa cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện thăm khám càng sớm càng tốt, tránh để tình trạng này kéo dài.

Dù là do bất cứ nguyên nhân nào, các biện pháp giúp bổ sung ngôn ngữ và cải thiện khả năng giao tiếp cho trẻ cũng được bác sĩ chỉ định. Điều trị y tế và chăm sóc tâm lý là các biện pháp có thể tiến hành song song tùy theo từng nguyên nhân, điều này phụ thuộc hoàn toàn vào chỉ định từ bác sĩ.

Tham gia các môi trường giáo dục chuyên biệt có thể giúp ích rất nhiều để bổ sung thêm ngôn ngữ và kỹ năng cho trẻ tự kỷ, trẻ chậm nói 

Các chuyên gia khuyến khích trẻ chậm nói và trẻ tự kỷ đều nên tham gia giáo dục chuyên biệt để có thể cải thiện tốt nhất khả năng ngôn ngữ và giao tiếp. Trẻ được tham gia giáo dục càng sớm sẽ càng có cơ hội hòa nhập vào các môi trường bình thường, chẳng hạn như đi học như các bạn đồng trang lứa.

Hiểu rõ những khó khăn trong giáo dục cho trẻ tự kỷ và chậm nói, Trung tâm giáo dục chuyên biệt NHC Academy được ra đời nhằm mang đến cho trẻ đặc biệt những điều tốt nhất. Trẻ có cơ hội vượt qua những chướng ngại của bản thân và phát triển đúng các cột mốc tự nhiên như bao đứa trẻ khác.

Trung tâm NHC Academy tập trung đội ngũ giáo viên, chuyên gia giỏi, có kinh nghiệm và chuyên môn về trẻ đặc biệt. Thông qua các đặc điểm của con, các chuyên gia sẽ xác định chính xác tình trạng trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ hay không, từ đó đưa ra định hướng lộ trình học tập nhất cho từng đối tượng.

Đặc biệt, đội ngũ chuyên gia tại NHC còn có các nhà trị liệu tâm lý có thể giúp ích trong việc giải tỏa căng thẳng, hướng dẫn trẻ cách kiểm soát cảm xúc, hạn chế các hành vi kích thích, bốc đồng. Nhờ có chuyên môn về tâm lý mà các thầy cô tại đây cũng dễ dàng kết nối, làm bạn với con hơn, từ đó giáo dục trẻ đặc biệt có hiệu quả hơn. 

Không chỉ chú trọng đến nguồn nhân lực mà Trung tâm NHC Academy cũng rất tập trung phát triển về cơ sở hạ tầng, các thiết bị máy móc hỗ trợ để giúp trẻ có không gian học tập thoải mái nhất, phù hợp nhất. Không gian giáo dục hiện đại, sinh động cũng là nền tảng giúp trẻ tiếp thu kiến thức, trau dồi các kỹ năng, bồi đắp vốn từ vựng nhanh chóng nhất.

Bên cạnh việc cải thiện về khả năng ngôn ngữ,  NHC Academy còn giúp trẻ đặc biệt thêm tự tin, chủ động trong giao tiếp, kết bạn. Các chuyên gia sẽ tìm ra các thế mạnh để hướng tới phát triển, bồi đắp các kỹ năng này nhằm giúp trẻ thành công trong tương lai, điều này đặc biệt cần thiết với trẻ tự kỷ.

 

Trung tâm Giáo dục Chuyên biệt NHC Việt Nam - NHC Academy:

 

Thông tin liên hệ:

 

Các chuyên gia cũng cho biết, dù với bất cứ phương pháp nào, tiếp nhận nền giáo dục ra sao thì sự hỗ trợ từ gia đình, cha mẹ cũng đóng vai trò quan trọng trong cải thiện kỹ năng cho trẻ tự kỷ, chậm nói. Trẻ nếu vẫn thiếu vắng tình thương từ cha mẹ, không được trò chuyện giao tiếp với gia đình mỗi ngày, không được sinh hoạt trong môi trường thoải mái thì sẽ khó điều trị được. 

 

Trên đây là một số chia sẻ giúp giải đáp băn khoăn trẻ chậm nói có phải bị tự kỷ hay không, hy vọng đã mang đến cho bạn nhiều thông tin hữu ích. Ngay khi con có những biểu hiện bất thường, phụ huynh cũng cần đưa con đi thăm khám càng sớm càng tốt để giải quyết kịp thời, phòng tránh nguy cơ các hệ lụy nguy hiểm khác xuất hiện ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển toàn diện của trẻ. 

 

Có thể bạn quan tâm:


 
VNedu

PBPL-2020

Tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật trong nhà trường

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 505 | lượt tải:192

GDPL-9/2020

Giáo dục pháp luật (tháng 9/2020)

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 592 | lượt tải:995

3080

Triển khai tổ chức các hoạt động Tuần lễ học tập suốt đời năm 2020

Thời gian đăng: 02/10/2020

lượt xem: 680 | lượt tải:104

3068

Tham gia Cuộc thi trắc nghiệm “Chung tay vì an toàn giao thông” trên mạng xã hội VCNet

Thời gian đăng: 02/10/2020

lượt xem: 683 | lượt tải:221

TT 32/BGD-2020

Thông tư 32-2020, Điều Lệ truòng phổ thông

Thời gian đăng: 29/09/2020

lượt xem: 562 | lượt tải:92
Liên kết
Muon tb
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây